دیسک کمر

دیسک کمرعارضه ای است که در اثر وارد شدن فشار زیاد یا ضعیف شدن عضلات کمر در اثر بالا رفتن سن یا عوامل دیگر ممکن است به وجود آید. مهمترین علامت آن درد می باشد. درد معمولا در قسمت پشت بدن و پا بروز می کند. هر انسان معمولاً ۲۶ مهره در ستون فقرات خود دارد. مهره ها بوسیله صفحات انعطاف پذیری به نام دیسک بین مهره ای از یکدیگر جدا می شوند. در واقع هر فرد درحالت طبیعی دارای چهار دیسک کمر می باشد و لذا وجود دیسک کمر بیماری محسوب نمی شود. اگر بنا به دلایلی دیسک از قسمت عقبی خود دچار بیرون زدگی یا فتق شود، این قسمت بیرون زده روی نخاع یا رشته های نخاع فشار وارد می کند و سبب بروز درد در ناحیه کمر با انتشار به پاها می شود. مردم به اصطلاح به این بیماری دیسک کمر می گویند که البته اصطلاح درست آن فتق دیسک کمری می باشد. این بیماری، بیماری سیاتیک نیز خوانده می شود. دیسک بین مهره‌ای به موازات بالا رفتن سن، مایع خود را از دست می‌دهد و خشک می‌شود. در نتیجه فشردگی دیسک رخ می‌دهد که به نوبه خود می‌تواند به تخریب و تلاشی حلقه‌ی خارجی محکم دیسک بیانجامد و به این ترتیب هسته یا داخل حلقه امکان بیرون زدن از جایگاه خود و برجسته شدن را می‌یابد؛ به این عارضه بیرون زدگی دیسک کمر می‌گویند.
برای درمان بیماری دیسک کمر و دردهای عصب سیاتیک روش های مختلفی از جمله جراحی دیسک کمر لامینکتوم و… وجود دارد که معرفی میکنیم.

روش های جراحی دیسک کمر

• جراحی لامینکتومی
• جراحی میکروسکوپی
• جراحی اندوزکوپی
• عمل های بسته دیسک

جراحی لامینکتومی

جراحی دیسک کمر را می توان با استفاده از بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام داد. برای انجام این نوع روش جراحی دیسک کمر معمولا بیمار به شکم خوابانده شده و برش کوچکی در پشت کمر در اطاق عمل داده می شود. در روش معمولی جراحی دیسک پس از باز کردن عضلات زوائد خلفی مهره ها رویت می گردد. در این نوع جراحی دیسک کمر با برداشتن قسمتی از زوائد خلفی لایه احاطه کننده کانال نخاعی و ریشه عصبی دیده می شوند. با کنار کشیدن ریشه عصبی دیسک معیوب دیده شده و قسمت در رفته دیسک همراه با قسمت مرکزی خارج شده و پس از اطمینان از آزاد شدن ریشه عصبی محل عمل لایه به لایه تا سطح پوست دوخته می شود.

جراحی میکروسکوپی

در روش میکروسکوپیک جراحی دیسک کمر برش بسیار کوچکتر بوده و با کمک میکروسکوپ و معمولابدون برداشتن زوائد خلفی، دیسک خارج مي‌شود. مزيت اين روش علاوه بر كوچكتر بودن برش جراحي و عدم آسيب به عناصر استخواني است كه با بزرگنمايي حاصل از ميكروسكوپ احتمال آسيب به ريشه عصبي بسيار پايين است.بیمار سریعتر به زندگی عادی برمیگردد.روش بسیار استاندارد و مفیدی است و امروزه پر اهمیت ترین روش جراحی انواع بیماری دیسک است.

عمل های بسته دیسک

دستگاه دکمپرسور شبیه سوزن بسیار ظریفی است که پس از بیحس کردن پوست به داخل دیسک فرستاده میشود و از راه یک میکروموتور قسمت داخلی دیسک خرد شده و از راه این لوله به بیرون از بدن تخلیه میشود.
نوکلئوتومی با استفاده از دستگاه نوکلئوتوم که لوله نازکی دارد؛ وارد قسمت میانی دیسک شده و با فشار آب دیسک را خرد کرده و از بدن خارج میکند و در لیزر دیسکتومی بوسیله سوزن مخصوص با روش بسته دیسک سوزانده شده و تا حدی کوچک می‌شود.
این روش‌ها فقط برای انواع دیسک‌های کوچک و بدون پارگی مفید است.

نکاتی که قبل از عمل دیسک باید در نظر گرفته شوند

پیش از انجام عمل دیسک لازمست که بیمار بداند چه راهی را باید طی کند. این جراحی خطرها و عواقب خاص خود را در پی دارد و باید درباره آن ها با پزشک مشورت کند.
عمل دیسک یک جراحی مهم به شمار می رود که ممکنست بسیار موفقیت آمیز باشد یا هیچ تاثیری به دنبال نداشته باشد. مانند همه ی جراحی ها، خطرهای خاص خود را در بر دارد. باز هم تکرار می کنیم که باید درباره آن ها با پزشک مشورت کنید. بیمار باید پیش از انجام دادن یک جراحی با اهمیت مانند عمل دیسککتومی، به نکات زیر توجه کند:

وضعیت جسمی بیمار

• بیمارانی که مبتلا به بیماری خاصی هستند باید به پزشک اطلاع دهند. شرایط خاص شامل ابتلا به دیابت، پرفشاری خون، نارسایی کلیوی، پیوند عضو، هپاتیت ب، هپاتیت ث، ایدز، HIV، استئوآرتریت، پوکی استخوان و اختلالات هورمونی است.
• بیماری دیابت سبب به تاخیر انداختن زمان التیام زخم می شود.
• ابتلا به فشار خون بیمار را در معرض خونریزی شدید قرار می دهد.
• نارسایی کلیوی سبب کنترل نشدن دیابت و پرفشاری خون می شود.
• ابتلا به بیماری های هپاتیت ب و ث که کبد را گرفتار می سازد، می تواند سبب بروز واکنش به داروها شود.
• ابتلا به بیماری ایدز و ویروس HIV سیستم ایمنی بیمار را تضعیف کرده و می تواند به بروز عفونت های شدید بعد از عمل بیانجامد.
• بیماران مبتلا به استئوآرتریت و پوکی استخوان هم ساختار استخوانی ضعیفی دارند که درمان کامل را تحت تاثیر قرار می دهد.
• ابتلا به اختلالات هورمونی هم بیمار را در معرض خطر واکنش نسبت به داروها یا ماده ی بیهوشی قرار می دهد.

خطرهای مربوط به جراحی

عمل جراحی دیسک با خطرهای خاص خود همراه است که نتیجه ی عمل را تحت الشعاع قرار می دهد. این خطرها در دو مرحله بیمار را تهدید می کند یکی در حین عمل و دیگری بعد از عمل. خطرهای مربوط به جراحی عبارتند از :

• حساسیت به داروی بیهوشی و داروهای مصرفی
بیمار ممکنست که به داروی بیهوشی یا داروی خاص دیگر حساسیت نشان دهد. البته این مشکل را می توان با انجام تست دارویی پیش از انجام عمل جراحی حل کرد.

• خونریزی
معمولا" خونریزی در حین عمل جراحی خطر ناک است. بیمار با از دست دادن خون ممکنست نیاز به انتقال خون پیدا کند. در موارد نادر، خونریزی خفیف بعد از جراحی بروز می کند که براثر کنده شدن لخته و باز شدن زخم عمل ایجاد می شود.

• عفونت
عفونت یکی از خطرهای رایج و مهم است. بیمارانی دچار عفونت می شوند که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بهداشت خوبی ندارند یا آنتی بیوتیک ها را درست مصرف نمی کنند یا مجموعه ای از عوامل یاد شده دخالت دارد. عفونت به صورت سطحی یا عمقی بروز می کند.

• آسیب دیدن اعصاب و بافت های مجاور
آسیب دیدن اعصاب در حین عمل اتفاق می افتد. بافت ها و اعصاب مجاور ناحیه ی عمل ممکنست تحت فشار قرار بگیرند، یا به طور تصادفی پاره شوند.

• نشت مایع مغزی نخاعی
هر گونه آسیب دیدگی لایه ی محافظ نخاع می تواند به نشت مایع مغزی نخاعی بیانجامد.

مراقبت های بعد از جراحی دیسک کمر

مهمترین چیزهایی که شما باید در طول دوره نقاهت پس از عمل جراحی دیسک کمر در نظر داشته باشید عبارتند از:

o قرص‌هایی برای کنترل درد
پزشکان هنگام رفتن به خانه، بسته به نوع عمل جراحی که انجام داده‌اید و میزان دردی که قرار است تجربه کنید، داروهایی به شما می‌دهند تا با خود به خانه ببرید. معمولاً این داروها شامل ترکیبی از موارد زیر هستند:پاراستامول،کدئین/ترامادول،ایبوپروفن/دیکلوفناک،سنا و..

o مشاوره و تمرینات فیزیوتراپی
عمل جراحی باعث ایجاد بافت زخم می‌شود. این زخم نه تنها در پوست شما ایجاد می‌شود، بلکه روی بافت‌های زیرین آن از جمله عضلات، رباط‌ها و به ویژه در اطراف ریشه عصبی شما نیز رخ می‌دهد. این بافت زخم باعث احساس انعطاف ناپذیری در کمر شما می‌شود و ممکن است مقداری ناراحتی و درد به همراه داشته باشد. بافت زخم پس از عمل جراحی شما به تدریج بهبود خواهد یافت.

o تمرینات ورزشی
پزشکان توصیه می‌کنند حداقل ۶ ماه ورزش‌های توصیه شده را انجام دهید. این ورزش‌ها نباید باعث افزایش درد یا علائمی مانند بی‌حسی، احساس سوزن سوزن شدگی یا ضعف در شما شوند. اما ممکن است در حین ورزش کردن متوجه کمی ناراحتی و عدم انعطاف پذیری، کشش یا اندکی درد شوید که در روزهای پس از عمل شما طبیعی است. پزشک توصیه می‌کند برخی از انواع دیگر ورزش‌ها را نیز انجام دهید تا به کمر شما کمک کنند. کلاس‌های یوگا و جیم بال بسیار مناسب هستند. اگر به یک باشگاه ورزشی می‌روید، به آنها بگویید که جراحی دیسک کمر انجام داده‌اید.